KPSS Hazırlık
Siyaset Felsefesine Giriş-KPSS Kamu Yönetimi
/ 0
Katılımcı Demokrasi şu anda var olan bir durum değil. İster AB ister ABD, ister Türkiye, o yerlerdeki demokrasiye bakıldığı zaman, Katılımcı Demokrasi ile yönetilen bir ülke demek zor. Öbür taraftan her ülkede ABD, özellikle Kanada (en gelişmiş olduğu yer) de olsa var olan demokrasi ile ilgili eleştiri var. Yeterli olmadığı üzerine saptamalar ve oydaşma var. Hem bu ülkelerde hem Türkiye’de böylelikle Temsili Demokrasinin gerisine gitme yaşanıyor.
Katılımcı Demokrasi felsefi olarak; şu anda varlığı oluşmakta olan bir gerçekliktir. Ütopya, fikir yada temenni değildir. Ama bir gerçeklikte değildir. Varlığı oluşmakta olan gerçeklik deniliyor.
Jean Paul Sartre’a göre; varlıktan bahsederken, aynı zamanda bazıları da varlıktan durum olarak bahsederken, bazıları da oluşmakta olarak bahseder. (Being – Becoming) Ama hissettiğimiz, gelişmekte olan gerçekliktir.
İkinci yöntemsel durum; modern toplumlarda demokrasi günlük yaşamlarda, devlet – toplum ilişkilerinde var. Devlet siyasal bir rejim olarak tanımlanıkyor. Modern toplumlarda Verimlilik olayına referans vermekteyiz. Bir olayın iyi gitmesi için temel unsur ise Rasyonelliktir.
Sekülerlik – akıl, insanların tanrıdan değil, akıldan kendini yönetmesi. Burada yönetimin bilimsel bir bilgiye dayanması gerekiyor.
Modern zamanla birlikte iki ayrım yapılmaya başlanıyor;
1. Rasyonellik - Kutsallık
2. Meşruiyet
Jean Jacques Rousseau, John Locke’ dad a bu böyledir. Max Weber’de bunu böyle ayırmaktadır. Yönetimin kutsallık ve meşruiyet ayağı demokrasi de rasyonalitenin kısmına konuluyor. Yönetimin iyi olabilmesi için rasyonel olması gerekir. Bu rasyonalite de bilgiye dayanır. Dinsel ve geleneksel bilgiye göre daha iyidir. Bu rasyonelliğin daha sonra toplum tarafından kabul edilmesi gerekiyor. Meşruiyet böylece oluşuyor.
Max Weber bunun meşruiyetinin hukukta yattığını söylüyor. Bilgi; verimsel – akılsal. Meşruiyet; hukuksal. Tabi bunlarım haricinde Atatürk gibi güçlü liderler de istisna olarak çıkıp demokrasi ve hukuk oluşumu gerçekleştirebiliyor. Max Weber’de bazen güçlü liderler yolu vardır diyor.
Katılımcı Demokrasiden bahsederken; esasında bugüne kadar modern toplumlarda olan Temsili Demokrasi bu ayrıma dayanan bir demokrasidir. Partiler – devlet akıl yoluyla bunu yapıyor ve hukuğu kullnaıyor. Halbuki Katılımcı Demokrasiden bahsederken bu ayrımın ortadan kalktığını söylüyoruz. Meşruiyet sadece bir yönetimin rızası değil, meşruiyet çok önemli bir yönetim biçimi diyoruz.
Evet bilimsel bilgi doğrudur. Ama başka tür bilgi üretim tarzları da vardır. Bu tarzları yönetimin içine sokmalıyız. Katılımcı Demokrasi bir anlamda var olan oluşan bir gerçeklik. Farklı bilgi tarzlarını yönetime kataraktan toplumu yönetme tarzını yaşama geçiren bir düzeydir.
Niye Katılımcı Demokrasiye ihityaç duyuyoruz? Niye Temsili Demokrasinin gerisine gitmeye aday olan birşey?
Katılımcı Demokrasinin ortaya çıkışlarındaki en temel sav; bugünün dünyası karmaşık bir dünya. Biz geleneksel modern toplumdan bahsediyoruz. Katılımcı Demokrasi hakkında çalışan isimler, demokrsai için kitaplarda toplumun yönetim biçimi der. Katılımcı Demokrasi ise karmaşık toplumun yönetim biçimi. Bu süreç 1980’lerden başlayarak yaşanıyor. Özellikle Batı toplumlarında toplumlar artık karmaşık toplumlar.
Bunlar nasıl yönetilmelidir sorusuna yanıt Katılımcı Demokrasi oluyor. Katılımcı Demokrasi Temsili Demokrasinin gerisine giden ve bu karmaşıklığa yanıt vermeye aday olan bir yönetim tarzıdır. Meşruiyetinde önemli bir yönetim tarzı olduğunu kabul eder. Bunu da bir dönüm noktası olarak kabul ediyoruz.
Örnek; eğer bir yerde balık üretiminde, balıkçılık alanında bir sorun varsa, onun üzerine kurulmuş olan demokrasi, moderniteden yola çıkar. Bilim adamları, uzmanları çağırır. Fakat burada genelde balıkçılara soru sorulmaz. Çünkü balıkçıların bilgisi bilimsel değildir. Fakat belkide balıkçılar bilim adamlarından daha bilgililerdir. Katılımcı Demokrasi burada Balık ile ilgili bilgiyi üretip, her iki bilgiyi bir araya koyup cevap çıkartıyor.
Karmaşıklaşma: Bizim kafamızda olan kavramların, toplumun hızla gelişen yapısına yanıt verememesi, o yüzden artık değişimi kontrol edemiyoruz.
Dünya hızlı bir değişim içinde. 17. ve 18. yüzyıllarda örneğin dinle ilgili bir sorun varsa 80 yıl savaş sürüyordu. Bugünse 3 ay sürebiliyor. Toplumsal sorunların üzerine oturduğu mekanların da kayganlaşması sözkonusu.
Var olan demokrasi anlayışı, seçimler vs yeterli olmamaya başlıyor. Örneğin; İspanya AB’ye girdikten sonra çok önemli gelişme gösterdi. Bugün demokrasisi konsolide olmuş diyoruz. Devlet – birey ilişkilerine girmiş bir ülkden konuşuyoruz. AB anayasasında bir referandum anlayışı var fakat referanduma katılım %40 olarak gerçekleşiyor. Çünkü demokratikleşmede seçime katılım az, istikrar fazla oluyor.
Demokrasi modern bir paradoks esasına dayalı. Hobbes, Machiavelli’de bunu görüyoruz. Modern öncesi toplumdan ayıran temel özellik, bizlerin hepimizin birey olması. Bizim yaşamımız bireylik üstüne. Descartes; düşünüyorum öylseyse vaım diyerek bunu ortaya koyuyor. Geleneksel toplumlar din, kölelik vs temelinde tanımlanır. Modern toplumlar birey temelinde tanımlanır. Modern toplum bir kontrat toplumudur. Fakat biz bireyleri yalnız bıraktığınız zaman bireyler birbirlerini öldürebilir. Bunu düzenlemek gerekiyor. Burada devlet işin içine giriyor. Birey gücünün bir kısmını verecek ki devlet güçlenecek.
Devlet ve bireylerin arasındaki rejimleri belirliyor. Eğer devlet bireyi çok fazla kısıtlıyorsa, biz bu devletlere otoriter diyoruz. Bireyi yok ediyorsa faşizm diyoruz. Düzenleme çok önemli. Nasıl düzenleneceği devlet ve birey arasındaki ilişkiye bağlı.
Siyasi Partiler çok önemli rol oyuyor.
Bireyin siyasileşmesini burada görüyor. Birey siyasileşinde Temsili Demokrasi oluyor. Vatandaş kimliğine kavuşuyor. Bu mekanizma içinde genelde insanların cinsel, kültürel kimlikleri buraya girmiyor. Bunun temel mekanizması ekonomi oluyor. Burada Sağ ve Sol ekseni çıkıyor. Buna basit modernite de denilmektedir.
Karmaşıklaşma artık bu sistemin gerisine giden toplumu bize anlatıyor. Karmaşıklaşma dönüşümünün toplumu oluyor.
2 adet tarihsel ve sosyolojik faktör var.
1. Modernitenin dönüşümü – krizi
Modern sonrası (postmodern) denilen süreçler başlıyor. Toplumdan yeni talepler çıkmaya başlıyor. Bizi Katılıcı Demokrasiye görüten unsurlardan bir tanesi modernite anlayışının krize girmesi. Bu süreçlerin de 3 tane unsuru var. Bunlar arasında hiyerarşik bir sıralama yok.
80’ler dediğimiz zaman refah devletinde, sosyal güvenlik devletinde, neo-liberal bir yapıya girildiğini görüyoruz. Aşırı ekonomik dönüşüm yaşanıyor. Pazar ekonomisi ideoloji haline geliyor. Pazar artık evrensel bir unsurdur. Hem kültürel hem siyasal bir olaydır.
“Önemli olan eleştirilmesi gereken Pazar değildir, Pazar ekonomisinin Pazar toplumuna dönüşmesinin eleştirilmesi gerekiyor.”
Neo-liberalizm böyle bir akım. Böyle olduğu zaman Pazar ekonomisiyle demokrasi, özgürlük, bireycilik beraber düşünülüyor.
Bunun toplumda karmaşıklık yaratmasının temel nedenide şu; bir taraftan çok ciddi teknoloji yaratırken, çok ciddi yoksulluk yaratıyor. Pazar ekonomisi dediğimiz zaman adaletin çok ciddi zarar görüdüğü bir toplumdan bahsediyoruz. Yoksul tüm bu ideolojileride kapsayan bir yapıya sahip.
Serbest Pazar Ekonomisi dediğimiz zaman özelleştirme sorunları gelişmiş ülkelerde de yaşanıyor. ABD’de ki bir şirket de ben Meksika’ya gitmek istiyorum diyebiliyor. Ama gittiği an var olduğu kasabayı yok edebiliyor. Böylece ahlaki sorunlarda ortaya çıkmaya başlıyor. İşsiz kalan insanlar bakıyorlar ki sağ ve solla bu iş olmuyor. Bu mekanizmalardan yeni milliyetçilik ve yabancılaşma ortaya çıkıyor. Örgütlenme ortaya çıkıyor. Yeni partiler ortaya çıkıp güçleniyorlar. Etnik milliyetçi partiler gibi.
Türkiye’de 80 sonrası İslamın yükselmesine bakarsak, hem ekonomik hem kültürel nedenlere dayandığını görüyoruz. Yeni bir bireyselcilik anlayışı sonucu; “ben artık sadece oy verirsem bu iş olmuyor, oy verdikten sonra bu partilerin benim sorunlarıma çözüm bulamadıklarını görüyorum”.
Farklı siyasallaşma türleri ortaya çıkıyor. Bireysel olan siyasidir. Feminizm, çevreciler, insan hakları temelinde. Böylece bireyselleşme türleri ortaya çıkıyor.
1. Ekonomide değişim
2. Kimliklerin değiştiği ideolojilerin ortaya çıkışı
3. Sosyal adalette bireyselleşme Moderniteyi dönüştürmeye başlıyor.
Yeni bireysel insan şöyle diyor; “düşünüyorum ve değiştiriyorsam, öyleyse varım.”
2. Temelin Kayganlaşması
İkinci unsur ise ayağımızı bastığımız yerin kayganlaşması. Temsili Demokrasi özünde ulusal demokrasi ve ulusal toplumdur. 80’lerden itibaren ulusal birimi etkileyen sürece biz Küreselleşme diyoruz. Küreselleşme dıştan içe doğru giden bir süreç.
Küreselleşme: toplum – devlet ve bireyler arası ilişkilerin yaygınlaşması, derinleşmesi ve hızlanması olarak kabul ediyoruz. Artık örümcek ağı türü bir dünya var. Burda olan birşey oraya çok hızlı etki yapabiliyor. Evveldn siyasi süreçler 80 – 100 yıl sürerken artık çok hızlı yaşıyoruz.
Örnek; ulusal ekonomileri ve ulusal yapıları dışa karşı çok kırılgan hale getiriyor. Bu ekonomilerin çok ciddi düzenlenmesi gerekiyor. 1997’de Güney Asya’da ki kriz, Latin Amerika’ya girip oradan da Rusya’ya gidip Türkiye’ye gelebiliyor. Buaynı şekilde çevre hareketlerinde de oluyor. Küreselleşme ulusal dediğimiz birime çok ciddi tahribat yapıyor.
Demokrasi siyasi bir süreç ise modernden daha karmaşık bir yapı içindeyiz. Türkiye tartışılırken Avrupa’nın geleceğide tartışılıyor. Aynı şekilde siyasetin çok hızlı etkilerine yanıt vermesi gerekiyor.
Özellikle 90’larda siyasal süreçlere baktığımızda artık siyasetin özünün Temsili Demokrasideki vatandaşlık, sağ ve sol değil, modernleşmek ve küreselleşmenin etkilerine yanıt vermek için uğraşıyor. “Ben kendi toplumumdaki modernleşmeye ve küreselleşmeye yanıt” vericem diyor.
Karmaşıklaşmanın tezahürünüde siyasi aktörlerin de çoğalması oluşturuyor. Siyasi partiler artık tek aktörler değiller.
1. Sivil toplum örgütlerinin sayıları artıyor.
2. Sosyal hareketler (Çevre, kadın vs)
3. Kendi çevremizle ilgili, mahallemizle ilgili vatandaşlık insiyatifleri alıyoruz.
Sosyal sermaye kavramı ortaya çıkıyor. Küreselleşmede gelen ulus ötesi ve ulus altı aktörlerin de siyasette önemli olduğunu görüyoruz. IMF, WB vs gibi. Bu aktörlerinde toplumda önemli olması, siyasetin alanını da değiştiriyor. Böyle olunca modernleşmenin dönüştüğü, küreselleşmenin etkisini arttırdığı, siyasi partilerin etkisinin geriye gittiği bir süreç yaşıyoruz. Bugün demokrasiyi düşünürken sadece siyasi partilere dayanarak düşünemeyiz.
1. Siyasi partilerin dışında kalan aktörleride içine almak
2. Toplumu iyi yönetmek için bu aktörleri iyi dinlemek
3. Bilgiyi sadece expertise değil, meşruiyet alanında üretmek.
Sonuç olarak bu yapıya doğru her taraftan bir gidiş var. Katılımcı Demokrasiye doğru bir gerçekliğe gidiyoruz.
Siyaset Felsefesine Giriş, Karşılaştırmalı Siyaset: Siyasal Sistemler ve İdeolojiler, Demokrasi: Temsili demokrasi, katılımcı demokrasi: teori ve uygulama Fuat Keyman
KPSS Coğrafya Soruları
/ 0
1.Ülkemizde nüfus artışını yavaşlatmak için hedeflenen "Aile Plânlaması" uygulamasından istenilen sonuç alınamamıştır.
Aşağıdakilerden hangisi bunun nedenlerinden biri değildir?
A) Gelenekler
B) Ekonomik nedenler
C) Eğitim yetersizliği
D) Dinî baskılar
E) Politik nedenler
2.Aşağıda çeşitli ülkelerde gerçekleşen bebek ölüm oran çiftlemeleri verilmiştir. Bunlardan hangi ikisi en fazla değerleri oluşturur?
A) Dünya-gelişmiş ülkeler
B) Türkiye-gelişmekte olan ülkeler
C) Dünya-AB ülkeleri
D) Dünya- gelişmekte olan ülkeler
E) Türkiye-Dünya
3.Aşağıdaki dağ sıralarından hangi ikisinin oluşumu diğerlerine göre daha eskidir?
A) Erciyes dağı-Ağrı Dağı
B) Toros dağları-Doğu Karadeniz Dağları
C) Canik Dağları-Nemrut Dağı
D) Köroğlu Dağları-Sultan Dağları
E) Yıldız Dağları-Uludağ
4.Aşağıdaki dağlardan hangisinde buzul şekillerine rastlanamaz?
A) Batı Toroslar
B) Doğu Karadeniz Dağları
C) Güneydoğu Toroslar
D) Yıldız Dağları
E) Uludağ
5. I. Akarsuyun bol miktarda materyal taşıması
II. Kıyıdaki deniz altı derinliğinin fazla olması
III. Kıyı akıntılarının güçlü olması
Bazı kıyılarda delta oluşması yukarıdaki-lerden hangisi ile açıklanabilir?
A) yalnızca III B) I ve II
C) Yalnız I D) II ve III
E) I ve III
6. I. Erciyes Dağı II. Nemrut Dağı III.Tendürek Dağı IV. Hasan Dağı
Yukarıdakilerden hangileri iç Anadolu Bölgesindeki volkanik dağlardandır?
A) I ve II
B) I ve IV
C) II ve III
D) III ve IV
E) II ve IV
7. I. Pamukkale travertenleri
II. İç Anadolu obrukları
III. Peri bacaları
IV. Damlataş Mağarası
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri karstik şekillerden değildir?
A) I ve III B) yalnız IV C) II ve IV D) yalnız III E) I ve IV
8. Aşağıdaki göllerde hangisi oluşumuna göre aynı kökenli değildir?
A) Bafa Gölü- Sapanca Gölü
B) Terkos Gölü-Küçük Çekmece Gölü
C) Sera Gölü-Tortum Göiü
D) İznik Gölü-Tuz Gölü
E) Van Gölü-Erçek Gölü
9. Türkiye'nin büyük bir kısmında yaz ayları kurak olduğundan akarsuların seviyesi yaz döneminde çekilir.
Buna göre aşağıdaki akarsulardan hangisinin seviyesinde yazın çekilme beklenemez?
A) Aksu Çayı
B) Göksu Nehri
C) Arpaçay
D) Küçük Menderes Nehri
E) Susurluk Çayı
10. I. elektrik enerjisi üretmek
II. sulama suyu sağlamak
III. iklimin değişmesini sağlamak
IV. bitki örtüsünü korumak
Yukarıdakilerden hangileri ülkemizde baraj yapım amaçlarındandır?
A) I B) II C) III D) IV E) V
11. Aşağıdaki bölgelerden hangisinde don olaylarına en az rastlanır?
A) Güneydoğu Anadolu Bölgesi
B) Marmara Bölgesi
C) Ege Bölgesi
D) Karadeniz Bölgesi
E) İç Anadolu Bölgesi
12. Aşağıdaki yerlerden hangisinde en fazla yağış yazın düşmektedir?
A) Güneydoğu Anadolu Bölgesi
B) Konya Bölümü
C) Güney Marmara Bölümü
D) Ergene Havzası
E) Kars-Ardahan Platosu
13. Türkiye'de görülen iklim özellikleri aşağı-dakilerden hangisi üzeride etkili değildir?
A) Akarsu havzaları
B) Madenlerin dağılışı
C) Bitki örtüsü
D) Toprak çeşitliliği
E) Tuz yatakları
14. Sis aşağıdaki hangi doğal çevrede oluşmaz?
A) Ormanlık alanlarda
B) Deniz kıyılarında
C) Rüzgârlı havalarda
D) Yüksek dağlarda
E) Sazlık ve bataklık alanlarda
15. Aşağıdaki bölgelerden hangisinin yıllık orta lama yağış miktarı diğerlerinden daha fazla dır?
A) İç Anadolu Bölgesi
B) Akdeniz Bölgesi
C) Marmara Bölgesi
D) Karadeniz Bölgesi
E) Doğu Anadolu Bölgesi
16. Heyelan ve kütle hareketleri ülkemizde e fazla hangi bölümde görülür?
A) Doğu Karadeniz Bölümü
B) Kıyı Ege Bölümü
C) Güney Marmara Bölümü
D) Orta Fırat Bölümü
E) Ergene Bölümü
17. Bir yerleşim yerinin geçici olması neye bağlıdır?
A) Gelir düzeyine
B) Nüfus yoğunluğuna
C) Ulaşım olanaklarına
D) Ekonomik etkinlerin niteliğine
E) Bitki örtüsüne
18. Aşağıdakilerden hangisi volkanik platolarımıza iki örnektir?
A) Haymana Platosu ve Gaziantep Platosu
B) Erzurum-Kars Platosu ve Ardahan Platosu
C) Kocaeli Platosu ve Çatalca Platosu
D) Cihanbeyli Platosu ve Bozok Platosu
E) Obruk Platosu ve Teke Platosu
19. Doğu Anadolu Böigesi'nde en yaygın olan orman türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ihlamur B) Ardıç C) Kızılcam
D) Kayın E) Meşe
20. Bazı tarım bitkilerinin yoğun olarak yetiştirildiği bölgelere o bitkinin "tarım bölgesi" denir.
Aşağıdaki bitkilerden hangisinin ülkemizde belirli bir tarım bölgesi yoktur?
A) Çay B) Zeytin C) Patates
D) Pamuk E) Tütün
21. iç Anadolu Bölgesi'nin ekonomik yapısında aşağıdakilerden hangisinin önemli bir yeri yoktur?
A) Orman ürünleri sanayi
B) Buğday üretimi
C) Küçükbaş hayvancılık
D) Özellikle sulanan alanlarda elma üretimi
E) Şeker pancarı üretimi
22. I. sığır
II. koyun
III. kıl keçisi
IV. manda
V. tiftik keçisi
Yukarıdakilerden hangisinin sayesinde olan artışlar orman endüstrimiz üzerinde oldukça olumsuz etkiler yaratır?
A) I B) II C) III D) IV E) V
23. Karadeniz Bölgesi dışındaki diğer bölgelerde ormanın kendiliğinden yetişmesinin kolay olmaması aşağıdaki etkenlerden hangisine bağlıdır?
A) Yükselti B) Nemlilik C) Enlem D) Yer şekilleri E) Bakı
24. Terra rossa topraklarının görüldüğü yerler için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Yıllık ortalama yağış 500 mm üzerindedir.
B) Kışlar yağışlı ve ılıman geçer.
C) Yazlar sıcak ve kurak geçer.
D) Don olayları çok sık görülür.
E) Yıllık ortalama sıcaklık 14°C'ın üzerindedir.
25. I. podsolik topraklar
II. gri çöl toprakları
III. çorak topraklar
IV. kahverengi orman toprakları
V. rendzinalar
Yukarıdaki toprak tiplerinden hangisi humusça daha zengindir?
A) I B) II C) III D) IV E) V
26. Türkiye'de akarsuların beslenmesi, aşağıdakilerden hangisine bağlı değildir?
A) Akarsuyun havzasında birçok şelalenin bulunmasına
B) Akarsu havzasının iklim koşullarına
C) Akarsu havzasının yüksek ve alçak olmasına
D) Akarsu havzasının geçirimli kayalardan oluşup olmamasına
E) Akarsu havzasının dik ve yatık olmasına
27. Aşağıda verilen sanayi kollarından hangisi Türkiye'de her bölgede yaygın olarak bulunur?
A) Tekstil
B) Gıda
C) Demirçelik
D) Kâğıt
E) Deri
28. Türkiye'nin doğal koşulları göz önüne alındığında aşağıda ulaşım şeklinden hangisi fazla zor olduğu söylenebilir?
A) Karadeniz'de deniz ulaşımı
B) Doğu-batı doğrultulu kara yolu ve demir yolu ulaşımı
C) Ege kıyılarının iç kısımlara kara yolu ile bağlantısı
D) Komşu ülkelerle kara yolu ulaşımı ve bağlantısı
E) Kuzey-güney doğrultulu kara yolu ve demir yolu ulaşımı
30. Nadas, toprağa gerekli olan mineral ve suyu karşılayabilmesi için toprağın bir yıl boş bırakılmasıdır.
Aşağıdakilerden hangisi ülkemizdeki nadas uygulamasının nedenlerinden biri değildir?
A) Toprağın su gereksiniminin karşılanması
B) Topraktan alınan vitamin azalmasını önlemek
C) Toprağın mineralce zengin olmasını sağlamak
D) Tarım alanlarını genişletmek
E) Toprağın dinlenmesini sağlamak
31. Aşağıdakilerden hangisi ülkemizin aktif tektonik alanlarından Doğu Anadolu Fayı (DAF) Zonu'nun doğrultusudur?
A) Amik Ovası-Karlıova arası
B) Kuşadası-Denizli arası
C) Karlıova-Saros Körfezi arası
D) Aksaray-Ankara arası
E) Tatvan-Gevaş arası
32. Aşağıdakilerden hangisi ülkemizdeki akarsu havzalarının değişik özellikler sunmasıyla ilişkili bir durum değildir?
A) farklı jeomorfolojik şekillerin bulunması
B) farklı madenlerin bulunması
C) farklı debilerinin olması
D) farklı rejimlerinin olması
E) farklı kollara sahip olmaları
33. Aşağıdaki havzalardan hangisi ülkemi; havzalarından biri değildir?
A) Karadeniz Havzası
B) Akdeniz Havzası
C) Ege Denizi Havzası
D) Atlas Okyanusu Havzası
E) Hint Okyanusu Havzası
34. 1/1 000 000 ölçekli bir Türkiye fizikî haritası, ölçeği 4 kat daha büyütülerek tekrar çizilmektedir.
Bu iki harita ile ilgili olarak aşağıdakiler-den hangisi söylenemez?
A) 1. haritanın alanı 16 kat küçüktür.
B) 1. haritada yerşekilleri daha ayrıntılı gösterilir.
C) 1. harita duvar haritasıdır.
D) 2. haritanın ölçeği 1/250 000 dir.
E) 1. haritanın izohips aralıkları daha büyüktür.
35. Erozyon, seller ve rüzgârların etkisiyle toprağın aşınmasıdır. Erozyon şiddetinin fazla olduğu ülkemizin bazı bölgelerinde verimli tarım arazileri gün geçtikçe çoraklasın Aşağılardan hangisi tarım arazilerinde erozyonun şiddetini azaltma yöntemlerinden biri değildir?
A) Nadas uygulamasının yaygınlaşması
B) Eğimli arazilerde taraçalama yapılması
C) Tarlaların arazi eğimine dik doğrultuda sürülmesi
D) Tarla kenarlarının ağaçlandırılması
E) Nöbetleşe ekim yapılaması
36. 44° doğu meridyeninde bulunan İğdır'da güneş 06.00 doğduğu gün, 29° doğu me-ridyenindeki istanbul'da saat kaçta doğar?
A) 07.15
B) 07.00
C) 06.45
D) 06.30
E) 06.15
37. Türkiye'de ipekli dokumacılığın geliştiği başlıca yerler aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?
A) Buldan-Adana-İzmir
B) Şile-Denizli-Uşak
C) Gemlik-Bursa-İstanbul
D) Malatya-Bursa-Kayseri
E) Nazilli-İzmir-Uşak
38. Aşağıdakilerin hangisinde o yörede çıkarılmayan madenle birlikte verilmiştir?
A) Murgul-bakır
B) Divriği-demir
C) Kütahya-lüle taşı
D) Soma-linyit
E) Zonguldak-taş kömürü
39. Ülkemizde buharlaşmanın en etkili olduğu bölgemiz hangisidir?
A) Akdeniz Bölgesi
B) Ege Bölgesi
C) İç Anadolu Bölgesi
D) Güneydoğu Anadolu Bölgesi
E) Doğu Anadolu Bölgesi
40. Türkiye'de sanayinin en fazla geliştiği bölge Marmara Bölgesi'dir. Sanayi ürünlerinin 1/4'ünden fazlası bu bölgeden elde edilmektedir.
Bölgede sanayi etkinliklerinin bu kadar fazla genişlemesinde aşağıdaki faktörlerin hangisinin etkisinden söz edilemez?
A) Ham madde sağlamasının kolaylığı
B) Ulaşımın kolaylığı
C) Tüketici nüfusunun fazlalığı
D) Pazarlama kolaylığı
E) İş gücü azlığı
41. Aşağıdaki topraklardan hangisinin oluşumunda iklim birinci derecede etkili değildir?
A) terra rossa
B) kahverengi topraklar
C) çorak topraklar
D) alüvyal topraklar
E) podzolik topraklar
42. Türkiye, aşağıdakilerden hangisi bakımından dünyanın en zengin rezervlerine sahiptir?
A) demir B) bor C) bakır
D) kayatuzu E) krom
43. Türkiye'de 1940 yılında MTA Enstitüsü çalışmalarıyla ilk petrol hangi ilimizde bulunmuştur?
A) Diyarbakır
B) Urfa
C) Batman
D) Mardin
E) Adıyaman
44. Kabotaj Kanunu ile limanlarımız arasında yolcu ve yük taşınma hakkı kendi gemilerimize hangi yılda verilmiştir?
A) 1 Temmuz 1926
B) 1 Ağustos 1928
C) 1 Eylül 1929
D) 1 Kasım 1927
E) 1 Ekim 1925
45. Her mevsimi yağışlı ve güneşli gün sayısı az olan bir yöre, aşağıdaki ürünlerden hangisinin tarımı için en elverişlidir?
A)Çavdar
B) Tütün
C) Pamuk
D) Çay
E) Buğday
46. Türkiye'de yıllık nüfus artış hızı en fazla ve en az olan bölgelerimiz aşağıdakilerden hangisidir?
A) Marmara Bölgesi-Karadeniz Bölgesi
B) Marmara Bölgesi-Güneydoğu Anadolu Bölgesi
C) Marmara Bölgesi-Doğu Anadolu Bölgesi
D) Akdeniz Bölgesi-İç Anadolu Bölgesi
E) Karadeniz Bölgesi-Ege Bölgesi
47. Aşağıdakilerden hangisi ülkemizde köyden kente göçün nedenlerinden biri değildir?
A) hızlı nüfus artışı
B) tarım alanlarının miras yoluyla küçülmesi
C) kentlerde iş bulma imkânlarının fazla olması
D) kan davası
E) aileden kopma isteği
48. Aşağıdakilerden hangisi kış sporlarının yapıldığı bir kayak merkezimiz değildir?
A) Uludağ
B) Kartal kaya
C) Palandöken
D) Munzur
E) Zigana
49. Aşağıdakilerden hangisi ihraç ettiğimi: mallardan değildir?
A) kuru ve yaş sebzeler
B) hayvansal ve bitkisel yağlar
C) kahve ve baharat
D) otomobil ve otobüs
E) deri ve giyim eşyası
50. Aşağıdaki hava limanlarımızdan hangisine yurt dışından seferler yapılmaz?
A) Atatürk
B) Adana
C) Adnan Menderes
D) Esenboğa
E) Dalaman
51. Aşağıdaki parelel ve meridyenlerden hangisi Türkiye'nin matematik konumu söylenirken kullanılmaz?
A) 36 Kuzey Paraleli
B) 42 Kuzey Paraleli
C) 26 Doğu Meridyeni
D) 45 Doğu Meridyeni
E) 28 Doğu Meridyeni
52. Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin özel konumu dışında yer alır?
A) Üç tarafı denizlerle çevrilidir.
B) Avrupa Kıtasına yakındır.
C) Petrol yatakları doğusunda yer alır.
D) Doğusu ile batısı arasında 76 dk. fark vardır.
E) İki önemli boğaz mevcuttur.
53. Türkiye'de dağların genelde güney yamaçlarının, kuzey yamaçlarından sıcak olmasının sebebi nedir?
A) Ülkemizin kuzey yarım kürede yer alması
B) Başlangıç meridyenin doğusunda olması
C) Akdenize komşu olması
D) Yüksek ve engebeli bir ülke olması
E) Jeopolitik yapısından dolayı
54. Fiziki coğrafya, dağları, tepeleri, akarsuları, gölleri vs. inceleyen coğrafyanın alt dalıdır.
Aşağıdakilerden hangisi fizki coğrafyanın konusunu oluşturur?
A) Nüfus yoğunlukları.
B) Tarım faaliyetleri.
C) Akarsu ağları.
D) Ulaşım ve Turizm faaliyetleri.
E) Madenlerin işletilmesi.
55. Aşağıdakilerden hangisi deprem anında alınacak tedbirlerden değildir?
A) Kat sayısını sınırlandırmak
B) Yerleşim yerlerini dağların tepesine kurmak.
C) Sağlam binalar inşa etmek
D) Kırıklı sahalardan uzak durmak.
E) Binaların temelini sağlam kayaçlar üzerine kurmak.
56. Aşağıdakilerden hangisi depremde en tehlikesiz yerlerden biridir?
A) Muş Ovası.
B) Erzincan Ovası.
C) iskenderun Körfezi.
D) Konya Ovası- Karaman Bölgesi.
E) Adapazarı Ovası.
57. Aşağıdaki ovalardan hangisi kıyı ovası değildir?
A) Bafra ovası.
B) Çukurova.
C) Malazgirt Ovası.
D) Çarşamba Ovası.
E) Silifke Ovası.
58. Çöküntü depremleri daha çok hangi kayaç türlerinin olduğu yerlerde görülür?
A) Platoluk alanlarda.
B) Ormanların geniş yer tuttuğu bölgelerde.
C) Geniş alanlarda
D) Karstik sahalarda
E) Çöküntü ovalarda.
59. Jeolojik devirlerden 1. ve 2. zamanda oluşmuş arazilerde deprem riski azdır. 3. ve 4. zamanda oluşan arazilerde deprem riski fazladır.
Buna göre aşağıdaki yerlerden hangisi deprem riskinin az olduğu bölgedir?
A) Konya bölümü
B) Güney Marmara
C) Taşeli Platosu
D) Mardin eşiği
E) Yıldız (ıstranca) dağları.
60. Türkiye'de yüksek düzlüklerin geniş yer kaplaması aşağıdaki olaylardan hangisine bağlanabilir?
A) Depremlerin yaygın oluşuna
B) Kıta oluşumuna (Epirojenez)
C) Karstik arazilerin yaygın olmasına
D) Dağ oluşumuna (Orojenez)
E) Buzulların etkisine
61. İç kuvvetler enerjisini yerin derinliklerinden (magma) alarak yeryüzünü şekillendirirler. İç kuvvetlerin süreleri birbirinden farklıdır.
Aşağıdakilerden hangisi yeryüzünü en hızlı şekillendiren iç kuvvettir?
A) Epirojenez
B) Orojenez
C) Volkanizma
D) Depremler
E) Kıvrılma
62. Deprem, volkanik faaliyetler ve kaplıcaların görüldüğü yerlerin ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
A) Yeraltı zenginliklerinin fazla olması.
B) Yükseltinin fazla olması.
C) Dış kuvvetler etkilidir.
D) Yer yapısı kırıklı ve genç bir yapıdadır.
E) Karstik arazilerdir.
63. Sularını okyanus bağlantılı deniz veya göllere gönderen akasulara açık havza, gönderemeyenlere kapalı havza denir.
Aşağıdakilerden hangisi bir kapalı havzadır.?
A) Dicle B) Çoruh C) Aras
D) Yeşil ırmak E) Sakarya
64. Bir akasuda merderesler oluşmaya başlamışsa aşağıdakilerden hangisi söz konusudur?
A) Taşıma gücü artmıştır.
B) Boyu uzamıştır.
C) Aşındırma gücü artmıştır.
D) Derin vadilerden akmaya başlamıştır.
E) Hidroelektrik enerji potansiyeli artmıştır.
65. Akasular fiziksel ve kimyasal olmak üzere 2 çeşit aşındırma yaparlar.
Aşağıraki iklimlerden hangisinde kimyasal aşındırma fazladır?
A) Çöl İklimi.
B) Karasal iklim.
C) Ekvatoral iklim
D) Tundra iklimi.
E) Step (bozkır) iklimi.
66. Akarsuların hem aşındırma hem biriktirme yaptğı şekil aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kanyon vadi.
B) Seki (Taraça).
C) Kırgıbayır.
D) Şelale ve dev kazanları.
E) Peneplen araziler (Yontuk düzler)
67. Yeraltı sularındandır. En önemli özelliği sıcak olmasi ve fışkırarak çıkmasıdır.
Aşağıdakilerden hangisi bu kaynak türüdür?
A) Karstik Kaynak.
B) Fay Kaynağı.
C) Artezyen Kaynak.
D) Gayzer Kaynağı.
E) Yamaç Kaynağı.
68. Suyla temas ettiğinde eriyen özellikteki kayaç-lara karstik (kalkerli) kayaçlar denir.
Karstik sahalar en fazla hangi bölgemizde yer alır?
A) Doğu Anadolu Bölgesi.
B) Marmara Bölgesi.
C) Karadeniz Bölgesi.
D) Güneydoğu Anadolu Bölgesi.
E) Akdeniz Bölgesi.
69. Aşağıdakilerden hangisi birikme sonucu oluşan karstik şekillerden değildir?
A) Sarkıt. B) Obruk. C Traverten.
D) Sütun. E) Dikit.
70. Ülkemizde akarsular az su taşımalarına karşılık enerji potansiyelleri fazladır. Bunun sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Yağış rejiminin düzensiz olması.
B) Yükseltinin fazla olması.
C) Yeterince baraj olmaması.
D) Kayaçların geçirimsiz olması.
E) Farlı iklimlerin görülmesi.
71. Akarsularımızın akım durumları göz önüne alındığında, Doğu Anadolu bölgesindeki akarsuların ilkbahar ve yaz başlarında bol su taşımalarının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Rejimin düzensiz olması.
B) Yükseltinin fazla olması.
C) Kar ve yağmur sularıyla beslenmesi.
D) Yatak eğiminin fazlalığı.
E) Havzalarının geniş olması
72. Aşağıdaki şekillerden hangisi eğimin fazla olduğu yerlerde görülür?
A) Çentik (kertik) vadi.
B) Menderes.
C) Birikinti konisi ve yelpazesi.
D) Delta ovası.
E) Tombolo.
73. Marmara bölgesinde bulanan kapıdağ yarımadası hangi dış kuvvetin sonucudur?
A) Rüzgar biriktirmesi.
B) Akarsu biriktirmesi.
C) Dalga aşırdırması.
D) Gel-git genliği.
E) Dalga biriktirmesi.
74. Ülkemizde akarsuların düzensiz bir rejime sahip olmalarının sebebi nedir?
A) Yarı kurak bir iklimin olması.
B) Kuzey- Güney genişliğinin kısa olması.
C) Yükseltinin fazla olması.
D) Ortadoğuya yakın olması.
E) Ekvatorun kuzeyinde olması.
75. Aşağıdaki şekillerden hangisi akarsu aşındırması sonucu meydana gelmemiştir?
A) Badlands.
B) Kum adacıkları.
C) Peribacası.
D) Peneplen.
E) Boğaz Vadi.
76. Ülkemizde buzul göllerin fazla olmamasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kırıklı yapının fazlalığı.
B) Akarsuların ülkemizde etkili olması.
C) Buzulların etkisinin yok denecek kadar az olması.
D) Başlangıç mediryeninin doğusunda yer almamız.
E) Tektonik yapının güçlü olması.
77. Aşağıdakilerden hangisi bir volkanik göldür?
A) Tortum.
B) Meke Tuzlası.
C) Van Gölü.
D) Abant.
E) Yedigöller.
78. Türkiye'de Karstik göllerin daha çok Akde-nizde toplanmasının sebebi nedir?
A) Güneyde yer alması.
B) Akdeniz ikliminin görülmesi.
C) Kalkerli (Karstik) sahaların fazlalığı.
D) Torosların yükseltisinin fazla olması.
E) Akarsuların kışın bol su taşıması.
79. Baraj göllerin yapılmasında amaç aşağıdakilerden hangisi değildir?
A) Erezyonu önlemek veya kontrol etmek.
B) Elektrik enerjisi elde etmek.
C) Tarım sahalarını sulamak.
D) Diğer ülkelere suyu satmak.
E) Taşkınları kontrol altına almak.
80. Büyük Çekmece, Küçük Çekmece gölleri oluşumlarına göre hangi gruba girer?
A) Heyelan set gölü.
B) Tektonik göl.
C) Kıyı Set gölü.
D) Volkan gölü.
E) Karstik göl.
81. Türkiye'de birden çok iklim çeşidi görül mektedir. Bu çeşitliliğin sebebi hangisi değildir?
A) Matematik konum.
B) Yükselti.
C) Özel konum.
D) Toprak türü.
E) Engebeli yapı.
82. Türkiye'de ortalama sıcaklıkların en fazla Akdenizde görülmesinin sebebi nedir?
A) Yükselti.
B) Enlem
C) Karstik yapı.
D) Engebeli oluşu.
E) Torosların yükseltisi.
83. Aşağıdaki basınç merkezlerinden hangisi dinamik kökenlidir?
A) Sibirya.
B) Ekvator.
C) Basra.
D) İzlanda.
E) Kutuplar
84. Aşağıdaki rüzgarlardan hangisi günlük ısı farkı sonucu oluşur?
A) Musonlar.
B) Meltemler.
C) Batı rüzgarları.
D) Alizeler.
E) Kutup rüzgarları.
85. Aşağıdakilerden hangisi artarsa rüzgarın hızı artar?
A) Basınç merkezleri arasındaki uzaklık.
B) Yükselti.
C) Basınç farkı.
D) Denizel etkinin artması.
E) Nem oranının yükselmesi.
86. Aşağıdaki rüzgarlardan hangisi ülkemizde etkili değildir? .
A) Lodos.
B) Karayel.
C) Samyeli.
D) Muson.
E) Yıldız.
87. Türkiye'deki yağışların dağılışı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) En az yağışı G.D.A. bölgesi alır.
B) Kış aylarında yağış olan yerler vardır.
C) D. Karadeniz en fazla yağış alan bölümdür.
D) Dağların kıyıya bakan yamaçları daha çok yağış alır.
E) Kışın en yağışlı bölgeler, Akdeniz, Ege ve Karadenizdir
88. İnsanların orman bölgelerin tahrip etmesi sonucu oluşan bozkırlara "Antropojenik" bozkır denir. Hangi bölgede bu tür bozkırlara rastlamak mümkündür?
A) Marmara.
B) Ege.
C) Karadeniz.
D) Akdeniz.
E) Doğu Anadolu.
89. Türkiye'de farklı bitki örtüsünün görülmesinde aşağıdakilerden hangisinin etkisi yoktur?
A) İklim çeşitliliği.
B) Yeryüzü şekilleri.
C) Toprak.
D) Bakı.
E) Meridyen farkı.
90. Ormanlık yerlerde şeritler halinde ağaçsız bölge açılmasının sebebi nedir?
A) Tarla açmak.
B) Ormanın gür olmasını sağlamak.
C) Ulaşımı kolaylaştırmak.
D) Yangınların önlenmesi ve müdahale.
E) Piknik alanı açmak
91. Aşağıdakilerden hangisi toprak oluşumunu hızlandıran faktörlerden değildir?
A) İklim.
B) Ana kayacın durumu.
C) Yükselti.
D) Biyolojik faktörler.
E) Zaman faktörü.
92. Türkiye'de iklimi dikkate alırsak çay tarımı hangi toprak türünün üzerinde yapılır?
A) Terra- Rossa
B) Kestane renkli step toprakları
C) Çernezyum (Kara topraklar)
D) Laterit topraklar.
E) Podzol topraklar.
93. Aşağıdaki toprak türlerinden hangisi yerli toprak değildir?
A) Podzol
B) Moren
C) Terra- Rossa
D) Rendzina
E) Çernezyumlar
94. Aşağıdakilerden hangisi bir yerde nüfus yoğunluğunun artmasına sebep olmaz?
A) Endüstrinin gelişmesi.
B) Turizmin gelişmesi.
C) Ticaretin artması.
D) Mera hayvancılığı yapılması.
E) Geleneksel tarım yöntemleri uygulaması.
95. ülkemizde nüfusun önemli bir kısmı kıyılarda toplanmıştır. Bunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) İklimin elverişli olması.
B) Balıkçılığın kıyıda gelişmiş olması.
C) Yerşekillerinin durumu.
D) Hayvancılığın gelişmiş olması.
E) Yağışın fazla olması.
96. Yayla, Mezra, Divan gibi yerleşmelerin köy lerden farkı nedir?
A) Nüfuslarının fazla olması.
B) Sürekli olmamaları.
C) Çok geniş bir alana yayılmış olmaları.
D) Ormanlık sahalarda yaygın olmaları.
E) Tarım ve hayvancılığın temel geçim kayneğı olması.
97. Türkiye'de en fazla göç veren bölgeleri ortak özelliği aşağıdakilerden hangi değildir?
A) Yeraltı zenginlikeri yeterli değildir.
B) Yerşekilleri engebelidir.
C) Tarım alanları yeterli değildir.
D) Endüstri gelişmemiştir.
E) Ticaret gelişmemiştir.
98. Ülkemizde nüfusun hızlı artmasının olum sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kalkınma hızı azalır.
B) Sanayide gerekli işgücü artar.
C) Demografik yatırımlar artar.
D) Tüketim artar.
E) Çevre sorunları artış gösterir.
99. Türkiye'de tahıl tarımına ayrılan saha ve üretim artarken halen dışarıdan tahıl almamızın sebebi nedir?
A) Kalkınma hızımızın artması.
B) Bizdeki tahılın kalitesiz olması.
C) Nüfus ve tüketimin artması.
D) Tahılımızın sağlıksız olması.
E) Fiyatının çok yüksek olması.
100. Sanayi tesisleri kurulurken hammaddeye yakınlığı dikkate alınır.
Aşağıdaki tarım ürünlerinden hangisi sanayi tesisleriyle paralellik gösterir?
A) Tütün
B) Zeytin
C) Buğday
D) Şeker Pancarı
E) İncir
101. Bazı ürünlerin üretimi ya devlet eliyle yada devlet kontrolünde yapılır.Aşağıdaki ürünlerin hangisi bu tanıma uyar?
A) Buğday
B) Zeytin
C) Mısır
D) Haşhaş
E) Arpa
102. Aşağıdakilerden hangisi yenilebilir enerji kaynakları sınıfına girmez?
A) Hidroelektrik
B) Jeotermal
C) Taş kömürü
D) Rüzgar
E) Güneş
103. Ülkemizde sanayi kollarının önemli bir kısmının Marmarada toplanmasının sebebi nedir?
A) Nüfusun fazla olması.
B) Eski bir başkent olması.
C) Jeopolitik önemi ve ulaşım yollarında olması.
D) Karadenize yakın olması.
E) Küçük bir bölge olması.
104. Kümes hayvancılığının büyük şehirler etrafında toplanma sebebi nedir?
A) Sağlık hizmetleri (Veteriner).
B) Tüketimin daha çok buralarda olması.
C) Büyükşehirlerin batıda olması
D) Depolama sistemlerinin iyi olması.
E) Sanayinin buralarda toplanması.
105. Ulaşım koşullarının zor olmasının sebebi nedir?
A) Pahalı olması.
B) Kalitesiz olması.
C) Eğitim seviyesinin düşük olması.
D) Engebenin fazla olmasından dolayı maliyetlerin yükselmesi.
E) Özel teşebbüs yol yapımına girmemesi.
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| B | D | E | D | C | B | D | A | C | A |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| B | E | B | C | D | A | D | B | E | C |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| A | C | B | D | D | A | B | E | C | D |
| 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 |
| A | B | D | B | A | B | C | C | D | E |
| 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 |
| D | B | C | A | D | A | E | D | C | B |
| 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 |
| E | D | A | C | B | D | C | D | D | B |
| 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 |
| D | D | C | B | C | B | D | E | B | B |
| 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 |
| C | A | E | A | B | C | B | C | D | C |
| 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 |
| D | B | D | B | C | D | A | A | E | D |
| 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 100 |
| C | E | B | D | A | B | A | B | C | D |
| 101 | 102 | 103 | 104 | 105 | |||||
| D | C | C | B | D |
KARADENİZ BÖLGESİ GENEL ÖZELLİKLERİ
/ 0
YER ŞEKİLLERİ
1- En fazla boylam geçen bölgemiz. En fazla yerel saat farkı.
2- Üçüncü büyük bölge.
3- En fazla sel, deprem, heyelan olayları.
4- Dağlar kıyıya paralel uzanmış .Bunun sonuçları
5- Boyuna kıyılar fazla. Falezler oluşmuş.
6- Kıyılarda girinti ve ç ıkıntı azdır.
7- Doğal limanı az. (Sinop)
8- Deniz ticareti suni limanlardan yapılmaktadır.
9- Koy, körfez az.
10- Kıyılar bol yağış almaktadır. Oroğrafik yağışlar
11- Kıyı ile iç kesimler arası ulaşım zor. Geçitlerden yapılmakta. Kop,Zigana, Ecevit.
12- Kıyı ile iç kesimler arasında iklim farklılığı. Ürün çeşitliliği farkı.
13- Dağlar: Batıda üç sıra halinde, ortada tek sıra halinde, doğuda iki sıra halinde uzanır.
14- Batıda : Kıyıda küre, Canik, Doğu kara deniz dağları.
15- Dağlar arasındaki çöküntü ovaları ve vadiler. Deprem kuşakları.
16- Akarsular:Çoruh, Doğankent çayı, Yeşilırmak, Kızılırmak, Yenice, Bartın, Sakarya
17- Akarsular kısa boyludur. Doğu karadeniz akarsularının rejimi düzenli sayılır.
18- Barajlar: Kızılırmak üzerinde Altınkaya, Yeşilırmak üzerinde H. VeS. Uğurlu .Almus,Sakarya üzerinde: Sarıyar ve Gökçekaya.
19- Göller: Tortum, Sera, Abant,Yediegöller. Heyelan set gölleridir.
20- Karadeniz: Soğuk, dalgalı, tatlı suları, tuzluluk az. Derinlerde canlı yaşamaz.
İKLİM VE BİTKİ ÖRTÜSÜ
1- Kıyıda Asıl karadeniz iklimi: Her mevsim yağışlı. Yazlar serin ,kışlar ılık.
2- İç kesimlerde bozulmuş kara deniz iklimi. Karasal. Sıcaklık ve yağış az.
3- Yağışlar en çok sonbaharda (yamaç ve cephe yağışları)
4- Kıyıda günlük ve yıllık sıcaklık farkı az. İç kesimlerde fazla.
5- En fazla kapalı ve bulutlu gün sayısı.
6- En fazla bağıl nem ve yağış (Rize)
7- En fazla yağışlar : Doğu, batı ve orta kara deniz diye sıralanır.
8- Ilıman okyanus iklimi
9- Bitki örtüsü sık ormanlar. Deniz seviyesinden başlar . Kendini yeniler.
10- Yükseklerde dağ çayırları
11- Ahşap yapılar yaygın
NÜFUS VE YERLEŞME
1- Nüfus fazla değil.
2- Nüfus yoğunluğu Türkiye ortalamasının altında.
3- Doğuda tarım, batıda sanayi nüfus çekmektedir.
4- En fazla yurtdışı göç. Sanayi gelişmediği için.
5- Araziler parçalı, dağınık, engebeli, Su kaynakları zengin.
6- Kırsal kesimlerde dağınık, iç kesimlerde toplu yerleşmeler.
7- Kadın nüfus fazla, erkek nüfus az.
EKONOMİ
TARIM
1- Kıyıda yetiştirilen ürünler: çay, fındık ,tütün ,mısır, keten kenevir, pirinç, ş,pancarı, narenciye (Rize ) mikro klima .
2- Mısır buğdayın yerini kıyıda almış . İhraç edilmez. Piyasada tüketilir.
3- İç kesimlerde tahıllar ve ş, pancarı.
HAYVANCILIK
1- Büyük baş hayvancılık, Arıcılık (Ordu)
2- Balıkçılık çok gelişmiş.
MADENLER:
Bakır: Artvin Murgul, Kastamonu Küre. Çıkarılan madenler Samsun’da işlenir.
Linyit: Merzifon, Çeltek, Amasya. Havza
Demir-çelik: Karabük , Ereğli, Taşkömürü havzası.
Çatalağzı termik santrali.
FABRİKALAR
1- Şeker fabrikaları (orta karadeniz)
2- Kağıt, kereste,mobilya üretimi. Çaycuma,Taşköprü, Aksu
3- Sigara ve Çay üreten fabrikalar.
ULAŞIM
1- Yerşekilleri engebeli, ulaşım çok zor.
2- Orta ve batı kara denizden iç kesimlere demiryolu ulaşımı.
3- Ulaşım : doğu ve batıda geçitlerden sağlanır.
4- Kıyıda havaalanları.
MARMARA BÖLGESİNİN GENEL ÖZELLİKLERİ
/ 1
YERŞEKİLLERİ
1- Güneydoğudan sonra en küçük ikinci bölgemiz.
2- Trakya’daki topraklarına Avrupa, Anadolu’daki topraklarına Asya denir.
3- Ortalama yükseltisi en az .
4- En fazla yeşil renk kullanılmış.
5- Dağları: Yıldız, Koru, Işıklı, Samanlı, Kaz,Uludağ (iç püskürük volkan)
6- Ovalar: Tektonik havzadır.
7- Akarsular: Meriç, Ergene, Susurluk, Sakarya.
8- Göller: Tektonik havzada oluşanlar. Kuş, İznik, Ulubat , Sapanca:Alüvyal set gölü
9- Havzalar: Ergene havzası.
10- Yarımadalar: Çatalca-Kocaeli, Kapıdağı,Armutlu, Biga, Gelibolu
11- Körfezler: Saroz, Bandırma,Erdek,İzmit, Gemlik.
12- B.çekmece, ve K.çekmece, Durusu(terkos) Kıyı set gölleridir.
13- Alt ve üst akıntılar boğazlarda karşılaşırlar. Balıkçılık gelişmiştir.
14- Denizlerde kirlenme var. Sanayileşme, kentleşme, aşırı avlanma.
15- Boğazlar 4. Jeolojik zamanda çökmeyle oluştu. Ria tipi kıyılar.
16- En tehlikeli deprem kuşağı. Kuzey Anadolu fayı bölgeden geçer.
17- Ege denizinde, gökçe ada, bozca ada, Marmara denizi: İmralı,Marmara ,Avşa ad.
18- Yer şekilleri düz ve sade olduğu için, ulaşım çok gelişmiştir. En fazla sanayileşme
İKLİM VE BİTKİ ÖRTÜSÜ
1- İklim ve bitki örtüsü açısından geçiş özelliği gösterir.
2- Güney Marmara da Akdeniz iklimi, Ergene havzasında karasal iklim, Karadenize bakan yamaçlarda kara deniz iklimin geçiş özellikleri görülür.
3- Çok sıcak ve çok yağışlı bir bölgemiz değildir.
4- Kışın kar yağışı ve don olaylarına rastlanır.
5- Balkanlardan gelen soğuk hava kütlelerine açıktır. Yüksek sıradağlar olmadığı için.
6- Kuzeybatıdan karayel gelir. Soğuk ve yağışlı hava getirir.
7- Ergene havzasında bozkır, G. Marmara da maki ve ormanlar ,Yıldız dağlarının kuzey yamaçlarında ormanlara rastlanır.
NÜFUS VE YERLEŞME
1- En fazla nüfus ve nüfus yoğunluğu.
2- En fazla kent, en az kır nüfusu.
3- En çok göç alan bölge. Sebebi, sanayileşme, iş imkanları.
4- En fazla erkek nüfus. En az kadın nüfus.
5- En az doğal nüfus artış hızı.
6- Yoğun nüfuslu yerler: Çatalca,Kocaeli yarımadası., Güney Marmara
7- En az nüfus yoğunluğu: Gelibolu, Biga, Yıldız dağlarının iç kesimleri.
TARIM
1- En fazla ekili-dikili alan..Yüzölçümüne göre.
2- İklim şartlarından dolayı, tarımda ürün çeşitliliği en fazladır.
3- Modern tarım yöntemleri kullanılmıştır. İntan sif tarım.
4- Makineli tarım çok gelişmiştir.
5- Tarımda verim yüksek. Nüfus fazla olduğu için diğer bölgelerden tarım ürünleri ithal eder.
6- En fazla ayçiçeği, pirinç üretimi(ergene havzası, Meriç nehri boyları)
HAYVANCILIK
1- Büyük kentlerin yakınlarında besicilik, ahır hayvancılığı çok gelişmiştir. Talep fazla.
2- En fazla kümes hayvancılığı, modern tavuk ve yumurta çiftlikleri.
3- Mandracılık gelişmiştir.
4- En fazla ipek böcekçiliği,. Suni ipek üretimi.
5- Et ihtiyacının büyük bir kısmını doğu Anadolu dan karşılar.
SANAYİ VE MADENLER
1- Bor madeni. Susurluk havzası.
2- Demir cevheri. Sakarya Çam dağı.
3- Krom. Balıkesir.
4- Volfram: Uludağ
5- Mermer: Marmara adası, Bilecik.
6- Linyit: Trakya ve güney Marmara böl.
7- Hamitabat’ da doğalgaz santrali.
Bölge sanayi ve ticarette çok gelişmiştir.İmalat sanayi ürünlerinin yarısı, sanayi de çalışan işçilerin yarısı,bu bölgede çalışır.En fazla elektrik enerjisi tüketen bölgedir.En çok gelir bu bölgeden elde edilir. En çok vergi veren bölgemiz. En büyük sermaye birikimi.,Bir çok parasal kuruluş ve bankanın merkezidir.Ekonomisi en gelişmiş, Okuma oranı yüksek, kültür ve sosyal hayat hareketli, İş imkanları en fazla olan bölgemizdir.
More Articles...
Subcategories
-
KPSS Coğrafya
- Article Count:
- 8
-
KPSS Ekstra
- Article Count:
- 9
-
KPSS Eğitim Bilimleri
- Article Count:
- 56
-
KPSS Matematik
- Article Count:
- 1
-
KPSS Tarih
- Article Count:
- 59
-
KPSS Türkçe
- Article Count:
- 17
-
KPSS Vatandaşlık
- Article Count:
- 16
-
KPSS-Ekonomi
- Article Count:
- 7
-
KPSS-Maliye
- Article Count:
- 14
-
KPSS-İktisat
- Article Count:
- 0
-
KPSS-İktisat
- Article Count:
- 2
-
KPSS-İstatistik
- Article Count:
- 0
-
Kamu Yönetimi
- Article Count:
- 1